Aligners: zo werkt de transparante beugel

Wat zijn aligners?

Aligners zijn transparante, flinterdunne en uitneembare beugels van plastic die tandafwijkingen corrigeren. Ze worden als reeks aligners individueel voor elke patiënt gemaakt. Aligners betekenen vooral één ding: een aangename tandcorrectie zonder dat de mensen om je heen het opmerken. De aligners neem je uit om te eten en je tanden te poetsen, zodat er geen beperkingen zijn in je voeding of je mondhygiëne.

Er zijn verschillende aligner-aanbieders, met verschillende prijzen en verschillende technologieën erachter. Hier leggen we de verschillen uit.

Welke aligners bestaan er?

De eerste tandcorrectie met aligners werd op de markt gebracht door het merk Invisalign. Invisalign had lang het alleenrecht op de transparante tandcorrectie. Met het aflopen van het patent in 2006 doken er veel nieuwe bedrijven op die zelf vergelijkbare aligners gingen produceren. De aligners van die verschillende aanbieders verschillen echter sterk in wat ze kunnen, in kwaliteit, pasvorm en comfort.

Omdat veel bedrijven de kennis misten om de orthodontische aligners van Invisalign na te maken, beperkten ze hun concept tot cosmetische aligners. Cosmetische aligners zijn alleen geschikt voor lichte correcties van de voorste 6 tot 8 tanden. In de meeste gevallen is een tandcorrectie echter wat complexer, omdat sommige tanden een sterkere beweging of rotatie nodig hebben of zelfs de hele beet moet worden gecorrigeerd. Daar lopen cosmetische aligners tegen hun grenzen aan.

Invisalign daarentegen kan ook complexe tandbewegingen en een verkeerde beet corrigeren, net als een vaste beugel. Meer dan 660 patenten beschermen de Invisalign-technologie. Vooral het bijzondere van attachments (kleine composietpunten die als anker fungeren en de tandbeweging effectiever maken) is in vorm en functie gepatenteerd en zorgt voor heel andere behandelresultaten.

Hoe werken aligners?

Bij de meeste aanbieders begint een alignertherapie met een digitale afdruk van je tanden. Daarvoor wordt je hele gebit gescand, in een computersimulatie nagemaakt en daarna wordt het behandelplan opgesteld. Sommige aligner-aanbieders gebruiken een afdruklepel met afdrukmassa om de afdruk te maken. Vooral aanbieders van een doe-het-zelf-therapie laten patiënten zelf thuis een afdruk maken en die opsturen.

Let op: die methode wordt door de orthodontistenvereniging niet aanbevolen. Het is belangrijk dat een behandelaar je tanden en hun gezondheid vóór elke alignertherapie onderzoekt en die tijdens de therapie ook regelmatig controleert.

Nadat de afdruk in de praktijk is gemaakt, worden de aligners individueel voor elke patiënt geproduceerd. De patiënt krijgt alle aligners en wisselt elk paar zelfstandig om de 1 tot 2 weken. Door deze wissels ontstaat een beweging van je tanden, zodat ze aan het einde van de therapie in de gewenste positie staan.

Hoe lang moet je aligners dragen?

De meeste aligners draag je 18 tot 22 uur per dag en je neemt ze alleen uit om te eten en je tanden te poetsen. Hoe gedisciplineerder je je aligners draagt, hoe beter het resultaat van de behandeling. Ze zijn comfortabel, nauwelijks zichtbaar en daarmee uitstekend geschikt voor het dagelijks leven. De eerste resultaten zie je al na enkele weken. Elke patiënt krijgt een individueel behandelplan en afhankelijk van de ernst van de afwijking kan een alignertherapie tussen 3 maanden en 3 jaar duren.

Welke afwijkingen kun je met aligners verhelpen?

Zoals gezegd zijn er twee soorten aligners: cosmetische en orthodontische. Cosmetische aligners kunnen lichte verkrotting van de voortanden in zowel boven- als onderkaak behandelen. Maar ze lopen tegen hun grenzen aan zodra de kiezen of de beet moet worden gecorrigeerd.

Orthodontische aligners kunnen afwijkingen zoals verkrotting, overbeet, onderbeet, kruisbeet, head-to-head beet, open beet en diastemen behandelen. Slechts een paar zeer extreme afwijkingen kan Invisalign niet behandelen.

Let op: niet elke behandelaar kan dezelfde resultaten met Invisalign behalen. Ervaring met het Invisalign-systeem gaat hand in hand met succesvolle behandeling van complexe gevallen. Daarom worden Invisalign-aanbieders gerangschikt op het aantal succesvol afgesloten gevallen per jaar en krijgen ze een Provider-status.

Welke voordelen hebben aligners?

Een alignertherapie heeft veel voordelen ten opzichte van een traditionele beugel. Over het algemeen is een alignertherapie aangenamer en comfortabeler. Metalen brackets en draadjes kunnen verwondingen in je mond veroorzaken; met de plastic aligners gebeurt dat zo goed als niet. Bovendien is de uitgeoefende druk volgens patiënten nauwelijks te voelen vergeleken met een traditionele beugel. Door zelf om de 2 weken te wisselen, verloopt de beweging milder en pijnvrijer.

De transparante aligners zijn discreet en storen noch in je werk noch in je dagelijks leven. Bij het eten zijn er geen vervelende voedselresten die in brackets blijven hangen. In het algemeen zijn er geen beperkingen bij het eten, omdat je de aligners gewoon uitneemt en je alles kunt eten wat je gewend bent. Ook de verzorging en hygiëne van je tanden is met een alignertherapie veel eenvoudiger.

Het grootste voordeel van een alignerbehandeling is de esthetiek. Door de transparante aligners valt de therapie nauwelijks op en kun je heel discreet werken aan je droomlach. De behandeling vraagt wel discipline van je. De draagtijd moet je voor een geslaagde behandeling aanhouden.

Hoe verzorg je aligners?

Aligners poets je voor elk inzetten aan beide zijden met lauw water, wat tandpasta en een zachte tandenborstel. Ook vloeibare zeep kun je gebruiken om je aligners te reinigen. Reinig ze niet met heet water — daarvan kunnen ze vervormen. Gebitsreiniger en mondspoelingen kunnen het kunststofoppervlak aantasten en zijn dus niet aan te raden. Reinigingskristallen die speciaal voor aligners zijn gemaakt, zijn geschikt voor een grondige reiniging.

Zodra je je aligners uitneemt, leg je ze het beste in hun doosje. Daardoor verzamelen er zich geen bacteriën op het oppervlak en is de kans dat je ze kwijtraakt veel kleiner.

Wat gebeurt er na de alignertherapie?

Na afloop van je alignertherapie is een retainer nodig om je tanden in hun nieuwe positie te laten vastzetten. Er zijn veel manieren van retentie, maar de populairste zijn draadretainers en nachtbeugels. Beide hebben hun voor- en nadelen. Een draadretainer houdt je tanden in vorm en werkt 24 uur per dag, omdat hij met een speciale lijm aan de binnenkant van je tanden wordt gelijmd. Mondhygiëne is daarna echter wat minder makkelijk. Een nachtbeugel daarentegen heeft geen invloed op je verzorgingsroutine, maar vraagt wel discipline en mag niet vergeten worden.